Κυριακή τελώνου και φαρισαίου [πάροικος]


     Σήμερα ανοίγει το τριώδιο. Τι είναι το τριώδιο; Σύμφωνα με τους κανόνες της εκκλησίας μας τριώδιο είναι ,ονομάζεται ,η περίοδος που ξεκινάει με τη Κυριακή του τελώνη και του φαρισαίου και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Πήρε το όνομά της αυτή η εκκλησιαστική περίοδος από το βιβλίο που διαβάζεται στην εκκλησία και ονομάζεται Τριώδιο.

     Πρώτη Κυριακή  του τριωδίου σήμερα και ακούσαμε την παραβολή, από το ευαγγελιστή Λουκά, του Τελώνη και του Φαρισαίου. Γνωστή σε όλους μας η παραβολή. Διδάσκει την αρετή της ταπείνωσης και στηλιτεύει την εωσφορική έπαρση. Τον εγωισμό.

    Ο ευαγγελιστής με λιτό τρόπο και με σαφήνεια μας παρουσιάζει την παραβολή που διηγήθηκε ο Κύριος στους Ιουδαίους ως εξής:

     Δυο άνθρωποι πήγαν στο ναό για να προσευχηθούν. Ο ένας φαρισαίος και ο άλλος τελώνης. Ο φαρισαίος πήγε μπροστά και στο μέσον του ναού και ξεκίνησε να προσεύχεται.  Ευχαριστούσε τον Θεό γιατί δεν είναι όπως οι άλλοι άνθρωποι, Αυτός νηστεύει. Δίνει το ένα δέκατο από αυτά που κερδίζει, όπως ορίζει ο μωσαϊκός  νόμος. Δεν κλέβει, δεν αδικεί. Δεν είναι μοιχός. Όπως είναι αυτός ο άλλος. Αυτός ο απέναντι. Ή μάλλον πίσω του. Ο τελώνης!

    Η τάξη των φαρισαίων εκπροσωπούσε την υποκρισία. Την εγωιστική αυταρέσκεια. Την έπαρση. Τα μέλη της ήταν αποκομμένα από την κοινωνία αν και ζούσαν μέσα στην ιουδαϊκή κοινωνία. Κάστα, θα λέγαμε ή καλύτερα ,τάξη ανθρώπων. Η ιουδαϊκή κοινωνία και οι ίδιοι θεωρούσαν τους εαυτούς τους το μέτρο. Μέτρο πνευματικής ζωής  και τρόπου ζωής. Για να γίνουν αρεστοί στο Θεό. Ντύνονταν διαφορετικά από τους άλλους ιουδαίους. Υποχρεωτικά πήγαιναν τις συγκεκριμένες ώρες για προσευχή στο ναό. Φρόντιζαν να γνωρίζει ο κόσμος γύρω τους ,πότε νηστεύουν, αλείφοντας με λάδι το πρόσωπο, Το Σάββατο το τηρούσαν με προσοχή και υπερβολική σχολαστικότητα. Δεν καταδέχονταν  να μιλάνε  με παρακατιανούς. Γι αυτούς οι μη της τάξεώς τους ήταν χαμένοι, άσχετοι. Στο πυρ το εξώτερον. Και τις ελεημοσύνες τις έκαναν τόσο φανερά που ταπείνωναν ακόμη περισσότερο τους ταλαίπωρους της κοινωνίας. Και προσέξτε κάτι. Ότι έκαναν ήταν ακριβώς αυτό που ζητούσε ο νόμος. Μα ακριβώς! Χωρίς καμιά παράβαση. Βέβαια όμως μπροστά στους άλλους και μπροστά στο Θεό. Αφού βέβαια του τα αριθμούσε ο Φαρισαίος ένα- ένα. Όχι  όμως και στον εαυτό τους. Ή μάλλον και αυτόν τον εαυτό τους τον παραμύθιαζαν. Τον κορόιδευαν. Του έλεγαν ψέματα. Ότι τάχα είναι τέλειοι  αφού τηρούσαν  τον νόμο.

     Ο Χριστός μας τους ονομάζει τάφους σοβατισμένους. Όμορφους απ έξω, γεμάτους μέσα με βρώμα. Μούχλα. Γιατί ζούσαν στον κόσμο τους! Τη ζωή τους! Γιατί δεν ήταν αμαρτωλοί, οι φαρισαίοι,  με την έννοια του αμαρτωλού που έχουμε στο μυαλό μας.  Γι αυτό και θεωρούνταν  το μέτρο, οι φορείς του θείου νόμου στον κόσμο. Αυτός είναι ο κόσμος των φαρισαίων που προσεύχεται κατά την παραβολή στο μέσον του ναού.

      Και ας πάμε στον άλλο κόσμο. Του τελώνη.  Πήγε λέει στην άκρη του ναού. Πίσω-πίσω. Και δεν είχε κουράγιο ούτε τα μάτια να σηκώσει. «Θεέ μου συγχώραμε τον αμαρτωλό». Αυτό μόνο έλεγε κλαίγοντας.

Μούτρο ο τελώνης. Μπράβος του ρωμαϊκού κράτους. Κλέφτης. Έκλεβε και το κράτος αλλά και τους φορολογούμενους. Έλεγε, χρωστάς εκατό. Πλήρωσε τριάντα στο κράτος τριάντα σε μένα, κρατάς εσύ   τα υπόλοιπα. Με ΦΠΑ εξήντα ευρώ , χωρίς ΦΠΑ σαράντα πέντε ευρώ. Καθαρές βρομοδουλειές. Και αν κάνεις πως δε συμφωνείς, πάμε για έλεγχο και σε στέλνουμε αδιάβαστο για την άλλη ζωή. Καθαρές δουλειές. Τέτοια έκανε ο τελώνης. Τι να κρύψει και που να κρυφτεί.  Αφού: «Μαζί τα φάγαμε»! Τότε έτσι. Ίσως και σήμερα έτσι. Λοιπόν ο τελώνης μια άλλη ομάδα. Με άλλους κώδικες συμπεριφοράς. Διαφορετικούς από αυτούς των φαρισαίων. Εδώ Φαρ- Ουέστ. Πιστόλια άλογα κλπ. Εκεί: Τάξη , νόμος. Το αποτέλεσμα ίδιο, ανομία. Και που είναι η σωτηρία;

     Για ακούστε: «Τις ψυχές σας θέλω» λέει ο Χριστός μας. Ούτε τις νηστείες σας ,ούτε τους σταυρούς σας, ούτε τους εκκλησιασμούς σας ,ούτε τις ελεημοσύνες σας. Θέλω τις ψυχές σας.

Τον παράδεισο. Την βασιλεία των ουρανών πόρνες και τελώνες θα την κερδίσουν. Χαμένοι κόποι αν δε δώσουμε την ψυχή μας στο Θεό. Δέρνουμε αέρα. Η υπερηφάνεια είναι η αγιάτρευτη ρίζα του κακού στον άνθρωπο. Ο υπερήφανος δίνει αλλά όχι την ψυχή στο Θεό. Ο αμαρτωλός όμως που έχει συνείδηση της ασημαντότητας του λιωμένος από το βάρος της, μετανοώντας δίνει όλη του την ύπαρξη στο Θεό ελπίζοντας στο έλεος  του.

     Τέλεια περιγραφή των δυο τύπων ανθρώπων μας δίνει η παραβολή. Του ανθρώπου που αυτοδικαιώνεται  και αυτοαποθεωνεται και χάνει την αιωνιότητα.  Και του ανθρώπου που μέσα από αυτογνωσία έρχεται σε μετάνοια και μορφοποιεί τη ζωή του ο Θεός και τον κάνει κληρονόμο της ουράνιας  Βασιλείας.

« Υψηγορίαν φύγομεν Φαρισαίου κακίστην, ταπείνωσιν δε μάθωμεν του Τελώνου αρίστην. ίνα υψωθώμεν  βοώντες  τω Θεώ συν εκείνο  ιλάσθητι  τοις  δούλους σου».

   Ο πάροικος

Μια παραγωγή 2014® Ergobyte Πληροφορική Α.Ε.