Οστεοαρθρίτις


Η οστεοαρθρίτις είναι μία πάθηση των αρθρώσεων όπου προκύπτει σταδιακή φθορά και σε  βάθος χρόνου καταστροφή της προσβαλλόμενης αρθρώσεως. Συχνότερα εμφανίζεται στις αρθρώσεις του ισχίου ή του γόνατος και πλήττει ταυτόχρονα και τα δύο άκρα. Οι αιτίες της δεν έχουν διευκρινιστεί. Σε μεγάλο βαθμό πρόκειται για φυσιολογική φθορά των αρθρικών επιφανειών που ξεκινά από τον χόνδρο και συσσωρεύεται σε βάθος χρόνου. Κληρονομικότητα, ανατομικές παραλλαγές εκ κατασκευής του κάθε ατόμου και ιστορικό παλαιότερου τραυματισμού ή αγγειακά έμφρακτα του υποχόνδριου οστού σε συγκεκριμένη άρθρωση μπορεί να επιταχύνουν την εξέλιξη της φυσιολογικής φθοράς και να συντελέσουν στην ταχύτερη εμφάνιση συμπτωμάτων. Στα πρώτα στάδια εκδηλώνεται με ήπια δυσκαμψία της προσβεβλημένης αρθρώσεως ιδίως μετά από παρατεταμένη ακινησία, η οποία υποχωρεί κατά την κίνηση. Σε δεύτερο χρόνο η παρουσία της γίνεται πιο αισθητή με άλγος κατά την κίνηση, την παρατεταμένη ορθοστασία και κατά την φόρτιση του σκέλους. Στο στάδιο αυτό λόγω του άλγους ο πάσχων καταλήγει σε περιορισμό των δραστηριοτήτων του με αποτέλεσμα την ύφεση των συμπτωμάτων. Η πορεία της νόσου απο εκεί και μετά είναι κυκλική. Εμφανίζεται με κρίσεις οξέος πόνου που υποχωρεί με την ανάπαυση και την αναλγητική αγωγή. Κατόπιν ακολουθεί ένα διάστημα ελέυθερο πόνου όπου ο ασθενής έχει σχεδόν φυσιολογική δραστηριότητα για να προκύψει αργότερα μια νέα οξεία φάση όπου ο πόνος έχει επανέλθει και περιορίζει τις κινήσεις. Σταδιακά οι κύλοι αυτοί γίνονται πιο σύντομοι με τις οξείες φάσεις πιο συχνές και τα διαστήματα χωρις συμπτώματα μικρότερα μέχρι που ο πόνος γίνεται μόνιμη κατάσταση και συνεχίζει όχι μόνο κατα την κίνηση αλλά και σε ηρεμία. Σε αυτή την φάση η δυσκαμψία είναι πολύ έντονη και πρακτικά το εύρος της κίνησης της αρθρώσεως έχει σχεδόν μηδενιστεί, ενώ η αναλγητική αγωγή προσφέρει ελάχιστη και μόνο προσωρινή ανακούφιση.

Διαγνωστική προσέγγιση
Σε πρώτο στάδιο είναι πολύ σημαντική η σωστή διάγνωση της νόσου καθώς υπάρχουν πολλά νοσήματα ρευματολογικά και άλλα που μπορούν επίσης να εμφανιστούν με δυσκαμψία και πόνο στις αρθρώσεις. Έτσι όταν διαπιστωθεί κατ’επανάληψη ενόχληση από μια άρθρωση σε ηρεμία ή μετά από δραστηριότητα που παλαιότερα δεν προκαλούσε συμπτώματα, καλό είναι να επισκεφθεί κανείς έναν ειδικό. Γενικοί ιατροί, παθολόγοι, ορθοπεδικοί και ρευματολόγοι είναι οι ειδικότητες που συνήθως εμπλέκονται στην διάγνωση μιας αρθρίτιδος. Στη συνέχει ακολουθεί κλινικός, απεικονιστικός και εργαστηριακός έλεγχος με εξέταση του ασθενούς από τον ιατρό, απλές ακτινογραφίες, αιματολογικές εξετάσεις και αξονική ή μαγνητική τομογραφία σε κάποιες περιπτώσεις. Αν αποδειχθεί οτι πρόκειται για οστεοαρθρίτιδα, δηλαδη εκφυλιστικής αιτιολογίας νόσο, η αντιμετώπιση συνεχίζεται στα χέρια του ορθοπεδικού χειρουργού.

Θεραπευτική αντιμετώπιση
Στα πρώτα στάδια της νόσου η αντιμετώπιση είναι συντηρητική και περιλαμβάνει κινησιοθεραπεία, μυϊκή ενδυνάμωση, ήπια αεροβική άσκηση (π.χ. κολύμβηση) και απώλεια βάρους  για όσους έχουν Δείκτη Μάζας Σώματος >25   [ΔΜΣ = βάρος(kg) / (ύψος)2 (m2)] Κατά τις επώδυνες φάσεις της νόσου χορηγείται αναλγητική – αντιφλεγμονώδη αγωγή. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται τοπικές εγχύσεις κορτιζόνης, υαλουρονικού οξέος και άλλων παραγόντων και επιχειρείται αρθροσκοπικός καθαρισμός της αρθρώσεως με σκοπό την επιβράδυνση της εξέλιξης την νόσου. Σε κάθε περίπτωση όμως όταν φτάσουμε στο τελικό στάδιο μοναδική και οριστική λύση είναι η ολική αρθροπλαστική δηλαδή η εγχείρηση όπου γίνεται αφαίρεση και αντικατάσταση των αρθρικών επιφανειών της πάσχουσας αρθρώσεως με τεχνητές προθέσεις.  Με τη σύγχρονη εξέλιξη των υλικών και των τεχνικών μετά από μια επιτυχημένη ολική αρθροπλαστική ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει χωρίς πόνο στα προ της νόσου επίπεδα δραστηριότητάς του.


του Γεωργακόπουλου Παναγιώτη, ειδικευόμενου ορθοπεδικού