Σακχαρώδης Διαβήτης: πώς οδηγούμαστε στη διάγνωση- ταξινόμηση


Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (Σ. Δ.) αποτελεί μια απειλή για τη δημόσια υγεία με δεδομένη την υψηλή επίπτωσή του παγκοσμίως και τις σοβαρές επιπλοκές του. Μπορεί να ορισθεί ως η διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, εξαιτίας τη έλλειψης ινσουλίνης ή της μειωμένης ανταπόκρισης του οργανισμού στην ινσουλίνη (ινσουλινοαντίσταση). Το αποτέλεσμα αυτής της διαταραχής είναι γνωστό σε όλους ως αύξηση της τιμής της γλυκόζης στο αίμα.
Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται στα "νησίδια" του παγκρέατος στα λεγόμενα β- κύτταρα και ο ρόλος της είναι συνδεόμενη με ειδικούς υποδοχείς στους ιστούς να εισάγει την γλυκόζη στο εσωτερικό των κυττάρων, ώστε να χρησιμοποιηθεί από τα κύτταρα για παραγωγή ενέργειας. Αντίθετη δράση έχει η ορμόνη γλυκαγόνη, η οποία παράγεται από τα α- κύτταρα του παγκρέατος και η οποία δρα στο ήπαρ, διασπώντας το γλυκογόνο και απελευθερώνοντας γλυκόζη μέσα στο αίμα.
Ο Σ.Δ. διακρίνεται στις εξής κατηγορίες:
- ΣΔ τύπου Ι: οφείλεται στην καταστροφή των β- κυττάρων και επομένως στην έλλειψη ινσουλίνης. Εμφανίζεται στις μικρές ηλικίες και θεραπεύεται αποκλειστικά με την χορήγηση ινσουλίνης εξωγενώς.
- ΣΔ τύπου ΙΙ: οφείλεται στη μειωμένη έκκριση ινσουλίνης από το πάγκρεας και στη μειωμένη ανταπόκριση του οργανισμού στη δράση της ινσουλίνης. Αφορά συνήθως μεγαλύτερες ηλικίες και παχύσαρκα άτομα και δυστυχώς με την άυξηση της παιδικής παχυσαρκίας στη χώρα μας εμφανίζεται ακόμη και στην παιδική και εφηβική ηλικία. Η απίπτωση του ΣΔ ΙΙ στην Ελλάδα είναι περίπου 8%.
- ΣΔ κυήσεως: αφορά γυναίκες που πριν την κύηση ήταν υγιείς και κατα τη διάρκειά της εμφάνισαν υψηλό σάκχαρο νηστείας ή διαταραγμένη "καμπύλη" γλυκόζης (εξέταση ρουτίνας μεταξύ 24 και 28 εβομάδων κύησης). Παρουσιάζεται στο 18% επί του συνόλου των κυήσεων.
- Ειδικοί τύποι: αφορά μορφές διαβήτη που έχουν ισχυρή γενετική βάση και εμφανίζονται σε μή παχύσαρκα άτομα (MODY) ή αυτοάνοση καταστροφή των β- κυττάρων σε συνδυασμό με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα (LADA).
Προκειμένου να διαγνωσθεί ο Σακχαρώδης Διαβήτης υπάρχουν 3 τρόποι:
- Τυχαία τιμή γλυκόζης στο αίμα μεγαλύτερη ή ίση με 200 mg/dl ανεξάρτητα από το γευμα σε 2 τουλάχιστον μετρήσεις.
- Τιμή γλυκόζης μετά από 8ωρη νηστεία μεγαλύτερη ή ίση με 126 mg/dl. Φυσιολογικά πρέπει να είναι < 100 mg/dl.
- Παθολογική δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη ("καμπύλη") : χορήγηση 75 γρ γλυκόζης σε νηστικό άτομο και μέτρηση τιμής γλυκόζης στο αίμα μεγαλύτερη ή ίση με 200 mg/dl. Φυσιολογικά πρέπει να είναι < 140 mg/dl.
Υπάρχουν βέβαια και καταστάσεις που περιγράφονται ως Προδιαβήτης και αυτές είναι:
- Διαταραγμένη γλυκόζη νηστείας 100- 125 mg/dl με φυσιολογική καμπύλη γλυκόζης.
- Διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη: σάκχαρο νηστέιας < 126 mg/dl και τιμή γλυκόζης στην καμπύλη μεταξύ 140 και 199 mg/dl.
Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη χρησιμοποιείται αποκλειστικά ως κριτήριο αποτελεσματικότητας της θεραπείας του διαβήτη. Φυσιολογικά είναι 5,7- 6,4 %. Αποδεκτό όριο για τον καλά ρυθμιζόμενο διαβητικό είναι 6,5- 7,0 %.
Προκειμένου να υποψιαστούμε ΣΔ πρέπει να διενεργούμε έλεγχο σε ανθρώπους που πίνουν πολύ νερό, αποβάλλουν μεγάλες ποσότητες ούρων και χάνουν βάρος τρώγοντας πολύ.
Προκειμένου να ανιχνεύσουμε ανθρώπους σε προδιαβητική κατάσταση ή με ασυμπτωματικό ΣΔ πρέπει να προτείνουμε μέτρηση σακχάρου νηστείας και ακολούθως τη δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη (καμπύλη)  ανα τριετία όταν:
- έχουν αυξημένη περιφέρεια μέσης (κοιλιακή παχυσαρκία)
- έχουν οικογενειακό ιστορικό διαβήτη
- πασχουν από υπέρταση, στεφανιαία νόσο ή πολυκυστικές ωοθήκες
- εμφάνισαν διαβήτη κύησης ή γέννησαν μωρά άνω των 4 κιλών.

Αναρτήθηκε από : Βάσω Τσιώρα, ιατρό

Μια παραγωγή 2014® Ergobyte Πληροφορική Α.Ε.