Η Γυναίκα σύζυγος, μητέρα και εργαζόμενη



Πρόκειται για ρόλους που αποτελούν βάρος για την σημερινή γυναίκα ; Ή για ρόλους μέσω των οποίων ελευθερώνεται , προσφέρει και αναδεικνύει την προσωπικότητα την δική της και αυτών που την περιβάλλουν ; Ρόλοι αντικρουόμενοι ή ρόλοι ευνοϊκοί ο ένας προς τον άλλο ;
Η θέση της γυναίκας στην εποχή μας έχει σίγουρα περάσει από μεγάλες αλλαγές . Έχει βγει πιο εντατικά στο χώρο της εργασίας κάτι το οποίο δεν είναι εντελώς ξένο για εκείνη . Αρκεί να θυμηθούμε την γυναίκα της παραδοσιακής κοινωνίας , η οποία πάντα εργαζόταν στο χωράφι , προσφέροντας έτσι στην οικογένειά της αλλά και στην κοινότητα στην οποία ζούσε . Μεσολάβησε ένα διάστημα στην αστική περίοδο που η γυναίκα έμενε στο σπίτι να μεγαλώνει τα παιδιά . Σήμερα , λοιπόν , προσπαθεί να οικοδομήσει μια νέα ταυτότητα . Σπουδάζει , εργάζεται , κατακτά θέσεις στον κοινωνικό χώρο και προσπαθεί να σταθεί δίπλα στον άνδρα . Και είναι σημαντικό να τονιστεί αυτό εξαρχής : δίπλα στον άνδρα και όχι απόλυτα ταυτισμένη μαζί του , όπως διαστρεβλωμένα εκφράστηκε από το φεμινιστικό κίνημα . Η γυναίκα μέσω του ρόλου της ως εργαζόμενης καλείται να ζήσει την ισότητα της διαφοράς , όχι την πλήρη ταύτιση και τον ανταγωνισμό και την συνεχή σύγκρουση . Στόχος δεν μπορεί να είναι το unisex . Καλείται να εκφράσει το γυναικείο της πρόσωπο , να αναδείξει και άλλη πλευρά της προσωπικότητάς της , να είναι δημιουργική , ώστε όλος αυτός ο πλούτος να επιστρέφει θετικά πίσω στον άνδρα – σύντροφο και σε όλη την οικογένειά της .
Η γυναίκα σήμερα έχει να δει πώς θα μπει απέναντι σε όλους αυτούς τους ρόλους που είναι ευλογημένη να κατέχει . Θεωρεί πως καταδυναστεύεται ή πώς ζει ευχαριστιακά την κάθε πλευρά του εαυτού της ;
Πριν μερικά χρόνια αποτέλεσε «σημαία» για την γυναίκα εκείνης της εποχής η «Μαίρη Παναγιωταρά» . Μια γυναίκα με πολλούς ρόλους , εξαιτίας των οποίων όμως εξέφραζε γκρίνια , μιζέρια και αδικία . Καλούμαστε να αναρωτηθούμε : ποιος άντρας θέλει μια γυναίκα , ποιο παιδί θέλει μια μητέρα και ποιος εργοδότης θέλει μια εργαζόμενη στα πρότυπα της Μαίρης Παναγιωταρά ; … Ας ελπίσουμε κανείς …
Στο χώρο της ψυχικής υγείας βλέπουμε γυναίκες , νέες γύρω στα 40 ,σε παραγωγική ηλικία , εργαζόμενες , με οικογένεια , να μπαίνουν μίζερα απέναντι σε όλους τους ρόλους που κατέχουν . Θεωρούν ότι θυσιάζονται για την οικογένεια , χωρίς κανείς να τους αναγνωρίζει αυτή την θυσία . Έχουμε , έτσι , γυναίκες  οι οποίες διακηρύσσουν πόσο κουρασμένες είναι, πόση υπομονή κάνουν με τον σύζυγο και τα παιδιά που δεν καταλαβαίνουν το πόσο εκείνες μοχθούν . Σε αυτό το σημείο αναδύεται το εξής ερώτημα : από πότε η θυσία και η υπομονή κραυγάζουν ; Από πότε η θυσία και η υπομονή , που καταγράφονται ως αρετές και μέσα στην ορθόδοξη πίστη , χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν οι γυναίκες το πόσο αδικημένες νιώθουν ; Γυναίκες οι οποίες την ίδια στιγμή που λένε ότι θυσιάζονται και υπομένουν σύζυγο , παιδιά και δουλειές , δεν συνειδητοποιούν την μιζέρια και την ασχήμια τους ως προς την στάση που διατηρούν απέναντι στην οικογένειά τους και την ίδια την ζωή . Αυτή η μιζέρια και η ασχήμια (εσωτερική αφενός και εξωτερική αφετέρου , καθώς η ψυχική ασχήμια αντανακλάται και στο πρόσωπο) είναι η αυτοκαταστροφή της γυναίκας όσους ρόλους και αν κατέχει . Είναι κρίμα να χάνεται η ομορφιά του μοιράσματος ανάμεσα στο ζευγάρι και της μητρικής τρυφερότητας , προκειμένου να γκρινιάξουν για το πόσο ριγμένες νιώθουν (π.χ. υπάρχει χρόνος να παραπονεθούν και δεν υπάρχει χρόνος για να χαρούν τον σύζυγο …) . Διαπιστώνουμε ότι στον οικογενειακό χώρο η θυσία και η υπομονή είναι έννοιες παρερμηνευμένες.  Η θυσία είναι αρετή όταν αποτελεί υπέρβαση και όχι αυτοκαταστροφή , εγκατάλειψη και επιχείρημα για να λυπηθούν την γυναίκα ο σύζυγος και τα παιδιά της . Η θυσιαστική προσφορά , μέσω των ρόλων που κατακτά μια γυναίκα , περικλείει χαρά και Ανάσταση . Εάν η γυναίκα που λέει ότι θυσιάζεται για τους άλλους νιώθει ότι σηκώνει έναν σταυρό , τότε ο άλλος γίνεται σταυρωτής , γίνεται αυτός που την καταδυναστεύει . Και έτσι δεν μιλάμε για σταυρό αγάπης αλλά για έναν σταυρό που οδηγεί στο κλείσιμο , στην αυτοκαταστροφή και στη μιζέρια . Πρόκειται π.χ. για εκείνες τις γυναίκες που λένε ότι θυσιάζονται για τα παιδιά τους για τα οποία φροντίζουν για όλα και ταυτόχρονα θυμώνουν μαζί τους και τα καταγράφουν ως αχάριστα που δεν τους προσφέρουν μια βοήθεια . Εκείνη την στιγμή λοιπόν που παραπονιούνται ότι θυσιάζονται , δεν συνειδητοποιούν το πόσο εκείνες έχουν συμβάλλει στην ανάπτυξη των παιδιών τους . Επίσης , δεν συνειδητοποιούν ότι όσο περισσότερο χώρο δίνουν στα παράπονα , τόσο θα απομακρύνουν τα παιδιά τους και θα χάνουν την ομορφιά τους . Ποιος , άλλωστε αρέσκεται να ακούει ένα διαρκές βουητό ! Μια μητέρα που καταγράφει την ζωή της ως θυσιασμένη για χάρη των παιδιών της δεν συνειδητοποιεί ότι προσβάλλει τον εαυτό της , τα παιδιά της αλλά συκοφαντεί και την γονεϊκή της ιδιότητα .
Γεννιέται , λοιπόν , το ερώτημα γιατί ένας νέος άνθρωπος να θέλει να κάνει την δική του οικογένεια , τα δικά του παιδιά , όταν έχει μεγαλώσει σε μια αδιάκοπη γκρίνια για τις θυσίες που απαιτούν δυσκολίες , βάρη και κούραση που έχει η φροντίδα των παιδιών ; Γιατί , ας μην ξεχνάμε , ότι οι τωρινοί γονείς επηρεάζουν και διαμορφώνουν σε ένα βαθμό τους γονείς του αύριο . Και οι αυριανοί ενήλικες θα έχουν να πάρουν μια ξεκάθαρη στάση , ή να διαιωνίσουν καταστάσεις , ή να μπουν αντιδραστικά σε αυτό που εκείνοι βίωσαν ή να τολμήσουν να διαφοροποιηθούν από πρότυπα που τους δυσκόλεψαν .
Η γυναίκα σήμερα καλείται να αξιοποιήσει στο έπακρο όλους τους ρόλους που αναλαμβάνει και να αναδείξει τα στοιχεία της προσωπικότητάς της μέσω όλων αυτών των ρόλων . Έχουμε να καταλάβουμε πόσο ο ένας ρόλος ευνοεί τον άλλο , πόσο το να αναπτυσσόμαστε διαρκώς γυρνάει ως πλούτος και δόσιμο σε εκείνους που μας περιβάλλουν . Δεν αντιστοιχεί να μπαίνουμε σε διλήμματα για να διαλέξουμε ή τον ένα ρόλο ή τον άλλο . Γιατί τότε δεν μπορούμε να είμαστε καλοί ούτε στον ένα ούτε στον άλλο . Μπορεί μια γυναίκα να είναι καλή μητέρα εάν δεν είναι καλή σύντροφος ; … Εάν δεν μπορεί να σταθεί καλά δίπλα στον άνδρα της ; Εάν έχει αποκλείσει τον εαυτό της από το θαύμα του έρωτα , αν έχει κλείσει στο σεντούκι την επιθυμία της για κοντινότητα , για συνάντηση , για χάδι ; Η απάντηση είναι πως όχι ! Όχι γιατί  προκειμένου να μεγαλώσει τα παιδιά θα έχει αφήσει το προσωπικό νόημα ζωής , θα έχει αφήσει πίσω και εκείνον τον άντρα με τον οποίο αποφάσισε να κάνει παιδιά με τα οποία τώρα αυτονομημένα θέλει να ασχοληθεί . Όχι γιατί θα είναι μια γυναίκα που δεν θα αποτελεί έμπνευση για τα παιδιά της αφού δεν θα εμπνέει την χαρά της ζωής , τον έρωτα , την αξία της συντροφικότητας και την ομορφιά της συζυγίας . Θα είναι η γυναίκα που η ζωή της θα περιστρέφεται γύρω από τα παιδιά με τέτοιο τρόπο που θα τα εμποδίσει να αυτονομηθούν και να διαφοροποιηθούν , ξεχνώντας έτσι ότι τα παιδιά δεν της ανήκουν , αλλά ανήκουν στο Θεό . Εδώ έρχεται και η φύση να συνηγορήσει , ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε το παράδειγμα της πορτοκαλιάς . Τα πορτοκάλια , εάν παραμείνουν παραπάνω από όσο πρέπει πάνω στο δέντρο , τότε καταλήγουν άνοστα και χωρίς χυμούς . Και τούτο διότι το ίδιο το δέντρο που τα έθρεψε , τώρα τους παίρνει πίσω τον χυμό …
Αντίστοιχα , τίθεται το ερώτημα εάν μπορεί να είναι καλή μητέρα μια γυναίκα που δεν ξέρει να χαίρεται την δουλειά της . Και πάλι η απάντηση είναι όχι . Θα έχουμε μια γυναίκα που θα προσπαθεί να το σκάσει από την δουλειά της για να μείνει στο σπίτι (βλέπουμε και το αντίστροφο) , μια μητέρα που βιώνει τον ρόλο της ως εργαζόμενη σαν ακόμα ένα βάρος , μια μητέρα που επιστρέφοντας στο σπίτι θα μοιράζεται μόνο κούραση . Δεν θα μπορεί να εμπνεύσει την χαρά του μόχθου , την χαρά της δημιουργίας . Είναι εκείνη η γυναίκα που έχω δει πολλές φορές να μπαίνει στο γραφείο μου και να απορεί γιατί το παιδί της δεν θέλει με τίποτα να διαβάσει . Μα πώς και γιατί να διαβάσει εάν δεν του έχουν εμπνεύσει την δημιουργικότητα και την ίδια την ζωή ; Πώς και γιατί να διαβάσει εάν έχει εισπράξει την εργασία μόνο ως ένα αβάσταχτο καθήκον , που η χαρά δεν έχει χώρο ;
Χωράνε , λοιπόν , όλοι οι ρόλοι σε έναν άνθρωπο ; Όλα αυτά τα τόσο διαφορετικά πράγματα χωράνε μέσα στο γυναικείο πρόσωπο ; Η απάντηση είναι πως χωράνε και υπάρχει χώρος για ακόμα περισσότερα . Έχουμε να δούμε πως τελικά όσο λιγότερα κάνουμε τόσο πιο πολύ κουραζόμαστε . Έχουμε να αναπτυσσόμαστε και να εξελισσόμαστε διαρκώς . Έχουμε να στεκόμαστε ολόκληροι μέσα στον κάθε ρόλο , ώστε ολόκληρους να μας λαμβάνουν και οι άνθρωποί μας . Δεν μπορεί ο ένας ρόλος να κλέβει τον άλλο . Δεν μπορεί η μητρότητα να αντιτίθεται στην συντροφικότητα , ούτε η προσωπική ανέλιξη στην μητρότητα . Βλέπουμε γυναίκες που δεν δραστηριοποιούνται , χωρίς προσωπικό νόημα ζωής , να βουλιάζουν στη μιζέρια και στην αυτολύπηση . Αγκομαχώντας να μαγειρεύουν το φαγητό της οικογένειας , αγκομαχώντας να υποδέχονται στο σπίτι σύζυγο και παιδιά . Η απραξία τους είναι ο θάνατός τους ο υπαρξιακός . Αλλά η κινητοποίησή τους μπορεί να είναι η ανάστασή τους.
Μόνο έτσι μπορεί να έχει νόημα η έννοια της διακονίας στην οικογένεια . Αν επιτρέπουμε την εξέλιξη , την ανάπτυξη και την πρόοδό μας μπορούμε να προσφέρουμε  με χαρά στους άλλους . Δεν θα μπαίνουμε να καλύπτουμε μίζερα τις ανάγκες του άλλου περιμένοντας ανταπόδοση γιατί εμείς δεν θα στερούμε από τον εαυτό μας .
Σε αυτό το σημείο , αξίζει να σημειωθεί το εξής : πώς η ίδια η γυναίκα μπορεί μόνη της να παγιδεύεται μέσα στους ρόλους που έχει , θεωρώντας πως ο ένας ρόλος της στερεί τον άλλο . Πρόκειται για τις γυναίκες – συζύγους – μητέρες – εργαζόμενες που επιβάλλουν δικτατορίες στην καθημερινή ζωή . Και η πιο συνήθης δικτατορία είναι αυτή της ψυχαναγκαστικής καθαριότητας . Είναι η γυναίκα που θυμώνει με τον άνδρα της και τα παιδιά της γιατί πατούν με τα παπούτσια στα χαλιά. Είναι η γυναίκα που ασχολείται ψυχαναγκαστικά με την καθαριότητα χωρίς να συνειδητοποιεί τα ψυχικά μικρόβια που καλλιεργεί στην οικογένειά της . Την ώρα που διαμαρτύρεται ότι την θέλουν για υπηρέτρια να τους κάνει δουλειές , την ώρα που απειλεί ότι αν εκείνη φύγει το σπίτι δεν θα μπορέσει να σταθεί,  δεν συνειδητοποιεί ότι είναι ένας δικτάτορας που ενοχοποιεί την ζωή . Είναι η μητέρα που φωνάζει στα παιδιά της ότι την ταλαιπωρούν αλλά η ίδια τους στερεί το δικαίωμα να είναι φυσιολογικά παιδιά . Είναι η γυναίκα που μέσα σε αυτό το καθεστώς που έχει εγκαταστήσει , καταστρέφει την θηλυκότητά της , δεν έχει ενέργεια πλέον για τον έρωτα και την έκπληξη . Θυμώνει με τους γύρω που παραβαίνουν τους κανόνες της . Θυμώνει και οργίζεται γιατί στην πραγματικότητα πολύ θα ήθελε και η ίδια να δραπετεύσει από την φυλακή που η ίδια έχει φτιάξει και να παραβεί τους κανόνες που η ίδια έχει θέσει .
Έτσι , φτάνουμε στο σημείο να θεωρούμε ότι ο ένας ρόλος είναι κόντρα στον άλλο (πώς να έχω χρόνο με τον άντρα μου όταν έχω τόσες δουλειές να κάνω ; Αναρωτιούνται …)  . Τότε λοιπόν δημιουργούμε μόνοι μας φυλακές και μπαίνουμε μέσα .
Ανακεφαλαιώνοντας ,δεν μπορούμε να μπαίνουμε σε διλήμματα «ή τον ένα ρόλο ή τον άλλο» . Ο κάθε ρόλος χωριστά και όλοι μαζί ολοκληρώνουν το πρόσωπό μας και αν δεν μπούμε να τους δούμε σαν σταυρούς  , τότε αυτό το πρόσωπο φωτίζει και τους γύρω μας . Ανεξάρτητα από το πόσους ρόλους έχουμε κατακτήσει ως τώρα στη ζωή μας , σημασία έχει ποια θα είναι η στάση μας απέναντι σε αυτή την ζωή με την οποία έχουμε ευλογηθεί . Σύζυγος , μητέρα εργαζόμενη το 2013 , το 1963 ή το 2033 . Η γυναίκα σήμερα έχει την δυνατότητα να είναι καλή και τρυφερή σύζυγος , ενώ στην παραδοσιακή κοινωνία απουσίαζε η κοντινότητα και η οικειότητα στο ζευγάρι . Μπορεί να είναι φροντιστική και συνάμα απελευθερωτική μάνα . Μπορεί να είναι άξια και υπεύθυνη επαγγελματίας στον εργασιακό στίβο , χωρίς αυτό να της στερεί όλα τα προηγούμενα , καθώς το ένα έρχεται να τροφοδοτήσει το άλλο .  Θα έχουμε διαφορετικές συνθήκες να διαχειριστούμε κάθε φορά , σημασία έχει πώς εμείς επιλέγουμε να στεκόμαστε . Μίζερα ή ευχαριστιακά και αναστάσιμα ; Εάν είναι μίζερα , κινδυνεύουμε να ζητιανεύουμε την χαρά από τους άλλους και από τις καταστάσεις . Εάν είναι ευχαριστιακά , τότε η κάθε πλευρά μας θα εμπνέει και θα γοητεύει . Η ζωή θα περιλαμβάνει τραγούδι . Το φαγητό θα μαγειρεύεται με τραγούδι , ο έρωτας θα έχει τραγούδι , το νανούρισμα των παιδιών θα γίνεται με τραγούδι .  Δεν πρόκειται για ένα ροζ σύννεφο όπου οι καταστάσεις δεν θα μας αγγίζουν αλλά για ξεκάθαρο νόημα ζωής που δικαιούμαστε να έχουμε  .

Σας ευχαριστώ!

 

ΣΧΟΛΗ ΓΟΝΕΩΝ  Ι.Ν. ΑΓ.ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ
7/4/2013

Μια παραγωγή 2014® Ergobyte Πληροφορική Α.Ε.